Arkadaslar arastırma projesini Karar Teorisinden aldım hazırladıgım iceriği sizlerle paylaşayım sizde elinizde bu notlar varsa benle burda paylasın
bayesci çıkarsama
karar kuramı
belirlilik altında karar verme
belirsizlik altında karar verme
ODDS
yararlılık
karar problemindeki girdiler
sonsan öncesi kararlar
eksiksiz bilginin değeri
eksiksiz bilginin beklenen değeri
örneklem bilgisinin beklenen değeri
karar teorisi hakkında ingilizce döküman istersen yükleyebilirim.
tamam
zaten turkçe geniş kapsamlı bir kaynak bulamıycam istatistik kitaplarının içinde çok yuzeysel anlatılmıs işimiz çeviriye kaldı
İSTATİSTİKSEL SONUÇ ÇIKARMA (KARAR TEORİSİ)
Önceki bölümlerde örneklem ve ana kütleye ait özellikleri ortaya çıkarmak,olasılık teorisinden yararlanarak ana kütle parametreleri ile ilgili tahminler yapmak ve tahmin hatasını istenilen düzeye düşürmek için gerekli yöntemleri gördük. Uygulamada çoğu zaman örneklem istatistikleri yardımıyla ana kütle parametreleri hakkında bir karara varmaya da çalışılmaktadır .Meselâ bir kimyasal yöntemde yapılan değişikliğin mamul kalitesini yükseltip yükseltmediği veya geliştirilen bir öğretim sisteminin eskisine göre bir farklılık gösterip göstermediği gibi konularda karar verilmesi gibi...Kimyasal yöntemde veya öğretim sisteminde yapılan değişikliklerden önceki ve sonraki veriler arasında bazı farklar şüphesiz bulunabilir. Burada önemli olan nokta,bu farkların rassal seçimin sonucu olan örnekleme hatalarından mı ileri geldiğinin,yoksa gerçekten bir değişmeyi mi ifade ettiğinin tesbitidir.Söz konusu farkların istatistik açısından anlamlı olup olmadığı konusunda bazı testler sonucunda bir karara varabilmek mümkündür. Bu testlerin mahiyeti ve hangi hallerde hangi tür testlerin kullanılacağı bizim anlatacağımız hipotez testleriyle açıklanacaktır.
HİPOTEZ TESTLERİ
Genel olarak hipotezlerin bir durum hakkında ileri sürülen varsayımlar olduğu bilinmektedir. ‘‘İstatistiksel hipotezler’’ ise ana kütlenin durumu hakkında ileri sürülen ve geçerliliği olasılık ilkelerine göre araştırılabilen varsayımlardır. İstatistiksel hipotezlerin diğer hipotezlerden farkı,hipotezin bir frekans bölünmesini ifade etmesidir. Meselâ,belirli bir markayı taşıyan akülerin ortalama ömrünün 1850 saat olduğunu ileri sürdüğümüzde bir hipotez önermiş oluruz. Bu hipotezin anlamı,normale uyan bir frekans bölünmesinin aritmetik ortalamasının 1850 saate eşit olduğudur. Bir hipotezin ya doğru ya da yanlış olacağı açıktır. Gerçeği öğrenmek için ilk akla gelecek yol,hipotezle ilgili ana kütledeki bütün birimlerde değişken değerini öğrenmek yani tam sayım yapmak yapmaktır. Ne var ki daha önce belirtildiği gibi bu yol çoğu zaman imkansızdır. Bunun yerine ana kütleden rassal olarak seçilmiş bir örneklemdeki birimler incelenir ve bu örneklemden hareketle hipotezin geçerli olup olmadığı hakkında bir hükme varılmaya çalışılır. Örneklem istatistiklerinden yararlanmak suretiyle bir hipotezin geçerli olup olmadığını ortaya koyma işlemine ‘‘İstatistiksel hipotezlerin testi’’ denilir. Farklı örneklemler farklı sonuçlar ortaya koyabildiğinden,istatistiksel testin hipotezi tam ispat etmesi ya da etmemesi gibi kesin bir durum söz konusu olamaz. Nitekim belirli bir markayı taşıyan akülerin ortalama ömrüyle ilgili hipotezin geçerliliğini ortaya koymak için aküler arasından 300’er hacimlik iki örneklem seçildiğinden,sözgelimi birinci örneklemden 2170 saatlik,ikinci örneklemden 1490 saatlik bir ortalama elde edelim. Olasılık teorisi eğer hipotez doğruysa genellikle hangi değerler arasında yer alacağını belirlediği için,istatistiksel testin hipotezin ne derece güvenle kabul ya da reddedilebileceğini göstermesi mümkün olmaktadır.
Basit ve Bileşik Hipotez:Bir istatistiksel hipotez kitle yoğunluğunun parametrelerini ya da olasılık fonksiyonun formunu tam olarak belirtiyorsa hipoteze basit hipotez denir. Aksi haldeki hipoteze ise bileşik hipotez denir.(Tam belirtmiyorsa bileşik hipotez)
Örnek:Tek zarla oynanan bir zar oyununda 1,2,3 gelirse A oyuncusu kazanıyor,aksi halde kaybediyor. Normal olarak kazanma olasılığı ‘dir.
için hipotez testi yapılabilir. Bu örnek basit hipotezdir. X ,A oyuncusunun kazanma sayısı ise bu takdirde X,n (genellikle bilinir) ve p (hipotezle belirtilir) parametreleri ile binom olasılık fonksiyonuna sahiptir.
Örnek:Kitle üstün zekalı öğrencilerin bir grubundan oluşmuş ve bu grubun zeka puanlarının ortalaması ise 120 hipotezi test edilir. Bu örnekte ne parametrenin değeri ne de yoğunluk belirtilmiştir. Yoğunluk bilinse bile hala belirtilmemiştir. Böylece hipotez bileşiktir sonucuna varırız.
{EDITOR=[<]DIV[>]karar teorisi hakkında kocaeli üniversitesi hocalarından zerrin aladagın hazırladıgı bir kitap var konu anlatımı güzel ama örnek sorular cok basit pc de olsa yüklerdim ama pc de yok valla ama istersen yinede arastır belki bulabilirsin[<]/DIV[>]EDITOR}